Emperyalizmin Uşağı : Komprador Nedir?

Çoğunlukla emperyalizm safında yer alan, burjuva dünyasının söz sahiplerinden biri olan komprador nedir? Komprador kelime anlamı ile satın alıcı anlamına gelir. Sözlükte patron, kapitalist, uzak doğu’da yabancı ortaklıklar yararına çalışan acenta gibi anlamları bulunur. Aynı zamanda kendi çıkarlarına uygun bir şekilde bir ülkede yabancı anaparayı yerleştiren ya da paranın yerleşmesine yardımcı olan kimse için de komprador kelimesi kullanılır.

Komprador Ne Anlama Gelir?

Komprador kelimesi ilk kez Amerikanın kuruluş döneminde ortaya atılmıştır. Bu dönemde Batı Afrika’dan köle ihtiyacını karşılamak için getirilen zencileri esir tüccarlarına satan zenci aracılar için komprador deyimi kullanılmıştır. Daha sonra farklı anlamlarda da kullanılmaya başlayan komprador deyimi zengin, durumu yerinde, diğerlerine göre maddi durumu çok daha iyi olan sermaye sahipleri için de kullanılmıştır. Marksist düşünürler, yabancı işletmeler ile ortaklık kurarak iş birliği yapan kişilere de komprador demektedir. Bu kişilerin ülkenin iş gücünü yabancıların çıkarları uğruna istismar ettiklerini düşünerek onlara bu ismi vermişlerdir.

XIX. asırda ise Çin’de bulunan konsolosluk ve yabancı firmalara işçi bulan kişiler de tarihte komprador adı ile anılmıştır. Bu kişiler buldukları işçilerin adına ve hesabına iş sözleşmesi yapan, personel şefi görevi gören yöresel aracı kişilerdir. Kompradorlar emperyalistlerin ve diğer burjuvaların çıkarlarını temsil etmiş, yine kendi çıkarları için onların hizmetlerini görmüşlerdir. Çin literatüründe bir nevi yerli ajan olarak görülen komprador sınıfı uluslar arası burjuvanın tamamen bir parçasıdır. Komprador sınıfının var olması ve aynı şekilde gelişim sunması yine emperyalizme bağlıdır. Komprador sınıfı gerici üretim politikalarını izlemekle birlikte üretici güçlerin gelişmesini ve ilerlemesini engellemekle görevlidir. En karşı devrimci grubu temsil eden kompradorlar ülkenin yabancılarca sömürülmesine katkı sağlayan kişilerin buluştuğu bir topluluktur.

Komprador kelimesi günümüzde ise özellikle sol görüşlü kesim tarafından yabancı girişimcilerle işbirliği yapan, bu yabancı kişiler ile ortaklık kuran yerli iş adamlarına ithaf edilmiştir. Bu kişileri küçümsemek ve iğnelemek amacı ile bir lakap olarak kullanılan komprador sınıfı din, dil ve kültür gibi birleştiren ögeleri önemsemeden ülkesinin emperyalist devletlerce sömürülmesine imkan sağlayan kişilerdir.