Ferritin Nedir?

Ferritin Nedir?

Miktarı sayesinde vücutta demir eksikliği olup olmadığının kontrol edildiği, yüksekliği ya da düşüklüğünde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek olan ferritin nedir? Bir protein kompleksi olan ferritin, vücudumuzda en çok karaciğer ve bağışıklık sisteminde bulunur. Demir depolamakla görevli olan ferritinde yaklaşık olarak 1.500 adet demir molekülü depolanır. Depolanan bu demir vücut ihtiyaç duyduğunda serbest bırakılır ve kullanıma açılır. Ancak ihtiyaç yoksa zamanı gelene kadar depolanmaya devam eder. Hemen hemen tüm vücut hücrelerinde bulunan ferritinin küçük bir kısmı da kanda, eklemlerde ve omurilik sıvısında dolaşır.

Ferritinin Görevleri

Ferritinin vücutta birçok farklı görevi bulunur. Ana görevi vücut ihtiyaç duyana kadar demir depolamaktır. Kanda bulunan ferritin miktarına göre kişide demir eksikliği olup olmadığı kontrol edilir. Ferritin ayrıca hücrelere zarar verebilecek yapıda olan reaktif oksijen türlerinin oluşumunu sınırlar, hücrelerde antioksidan görevi üstlenir, toksinlerin vücuttan uzaklaştırılmasını destekler.

Ferritin Düşüklüğü ve Yüksekliği

Sağlıklı bir insan vücudunda ferritin; kadınlarda mililitrede 20 ile 200 nanogram, erkeklerde ise 20 ile 500 nanogram aralığında olmalıdır. Vücutta ne kadar ferritin bulunduğunu ölçebilmek için ferritin testi uygulanır. Eğer test sonucunda ferritin miktarı düşük ise demirin de düşük olduğu yani vücutta demir eksikliği olduğu anlaşılır. Tam tersi olarak ferritinin yüksek olduğu durumlarda ise demirin yüksek olduğu anlaşılır. Demirin yüksek olması romatoid artrit, karaciğer hastalığı ve bazı iflamatuar rahatsızlıkların varlığına yorulabilir.

Ferritin yüksekliği; aşırı alkol ve sigara tüketimi, obezite gibi sebeplerden kaynaklanabildiği gibi, genel olarak hipertiroidizm, hodgkin lenfoması, huzursuz bacak sendromu, lösemi, tip 2 diyabet gibi nedenlere bağlı olarak gelişir. Ferritizm yüksekliğinde karın ağrısı, böbrek ağrısı, vücutta güçsüzlük, kalp çarpıntısı ve göğüs ağrıları, cinsel performans düşüklüğü gibi belirtiler gözlemlenir. Ferritin yüksekliği tedavisinde kişiye genel olarak östrojen ya da progestin hormon tedavisi uygulanır. Ferritin yüksekliği tedavi edilmediği durumlarda cinsel hayatta problemlere ve kalp ve damar hastalıklarına sebep olabilir.

Ferritin düşüklüğü ise; demir yönünden eksik beslenmeden kaynaklanan bir rahatsızlıktır. Ayrıca kadınlarda aşırı adet kanaması, mide rahatsızlıkları, gastrik ülserler, yetersiz beslenme, C vitamini eksikliği de ferritinin düşmesine neden olur. Ferritin düşüklüğü kişide kronik baş ağrıları, yorgunluk, sinirlilik hali, nefes darlığı, baş dönmesi gibi belirtiler gösterir. Ferritin düşüklüğünde kişiye demir takviyeleri, demir ağırlıklı beslenme programı, C vitamini takviyesi gibi farklı tedaviler önerilir. Hastalık ciddiye alınmayıp, tedavi edilmediğinde ölümle sonuçlanabilecek ciddi sorunlara yol açabilir.